Hành Trình Tìm Lại Chồng Liệt Sĩ Sau 40 Năm Khắc Khoải

Gần bốn thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày bà Hoàng Thị Thí, sinh năm 1952, nhận được tin báo tử về sự hy sinh của chồng, liệt sĩ Trần Đình Dẻng, năm 1947. Lúc ấy, con trai đầu lòng của họ mới chỉ 10 tuổi. Dẫu mang nỗi đau mất mát lớn lao, bà đã kiên cường nuôi dạy bốn người con khôn lớn và trưởng thành.

Bà Thí cho biết, cả hai đều lớn lên trong cùng một thôn. Vào năm 1965, khi ông Dẻng nhập ngũ, bà vẫn còn là học sinh. Mỗi lần ông về nhà, họ lại có dịp gặp nhau, và từ đó, tình cảm giữa họ dần nảy nở qua những bức thư tay. Những bức thư này trở thành cầu nối giúp họ động viên nhau trong những tháng ngày chiến tranh đầy cam go.

“Trong một lần anh Dẻng về phép, gia đình hai bên đã ủng hộ chúng tôi, và từ đó chúng tôi bắt đầu tìm hiểu nhau qua thư từ. Năm 1975, khi đất nước thống nhất, tôi vừa tốt nghiệp sư phạm thì nhận được thư anh hỏi liệu tôi có đồng ý kết hôn hay không. Đó là lời tỏ tình chân thành của một người lính, và tôi đã gật đầu đồng ý,” bà Thí nhớ lại.

Ngày đất nước thống nhất cũng là thời điểm hai người chính thức nên vợ chồng. Hạnh phúc trọn vẹn hơn khi họ chào đón ba đứa con ra đời. Chị Trần Thị Minh Thường, con gái đầu của liệt sĩ Trần Đình Dẻng, vẫn không quên những lần ba về thăm nhà. Những kỷ niệm về những buổi được ba cõng đi khắp làng mãi in đậm trong tâm trí chị.

“Mỗi lần ba về nhà đều mang theo những món quà nhỏ như đôi dép hay chiếc kẹp tóc cho chị em chúng tôi. Khi ở nhà, ba luôn làm hết mọi việc và dặn dò chúng tôi phải chăm chỉ học tập và yêu thương mẹ cùng ông bà. Mặc dù thời gian bên ba không kéo dài, nhưng chúng tôi luôn cảm nhận được tình yêu và sự hy sinh của ông dành cho gia đình,” chị Thường chia sẻ với giọng đầy xúc động.

Thông qua việc tìm hiểu, chị Thường biết được rằng trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, ba chị hoạt động với bí danh Trần Sông Gianh. Ông là Trợ lý Cục Nghiên cứu tại Mặt trận B5, một chiến trường khốc liệt tại Trị Thiên – Huế.

Sau khi đất nước thống nhất, ông tiếp tục thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia, cùng quân đội bạn đánh đổ chế độ diệt chủng Pôn Pốt. Vào ngày 24 tháng 6 năm 1987, trong một nhiệm vụ tại Campuchia, Thiếu tá Trần Đình Dẻng đã hy sinh anh dũng.

“Chồng tôi đã hy sinh ở Campuchia và được đồng đội đưa về Việt Nam để an táng tại Nghĩa trang Lạc Cảnh, TP Hồ Chí Minh. Gần bốn mươi năm qua, mẹ con tôi chỉ ước ao một ngày đưa hài cốt ông về quê hương. Sau nhiều biến cố trong cuộc sống, đến năm 2026, mong mỏi này của tôi cùng người thân mới thành hiện thực,” bà Thí bộc bạch.

Vào cuối tháng 7 năm 2026, sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết, hài cốt của liệt sĩ Trần Đình Dẻng đã trở về quê hương. Nhiều người thân, cán bộ, chiến sĩ, cựu chiến binh, và người dân đã đứng dọc hai bên đường để tiễn đưa người con ưu tú về an nghỉ.

Linh cữu liệt sĩ Trần Đình Dẻng được đưa về an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Quảng Minh, xã Nam Gianh. Lễ an táng diễn ra trang trọng, được chính quyền địa phương tổ chức theo nghi thức quân đội. Sau gần bốn thập kỷ xa cách, người chiến sĩ mang bí danh Trần Sông Gianh đã trở về với quê hương và được an nghỉ gần gũi với người thân và đồng đội.

“Chính quyền và nhân dân địa phương luôn tôn trọng và ghi nhớ công lao của những người đã cống hiến tuổi thanh xuân vì độc lập của Tổ quốc. Do đó, mỗi lần có anh em trở về, địa phương đều tổ chức đón tiếp trang trọng với lòng biết ơn sâu sắc,” ông Phạm Thiết Hùng, Chủ tịch UBND xã Nam Gianh, tỉnh Quảng Trị, chia sẻ.

Nhiều thế hệ trong một gia đình hơn nửa thế kỷ đi tìm mộ liệt sĩ

SKĐS – Hơn 55 năm, hành trình nhiều thế hệ đi tìm mộ liệt sĩ Hoàng Trọng Huynh vẫn chưa dừng lại. Những manh mối mới cùng sự vào cuộc của cơ quan chức năng đang thắp lên hy vọng cho gia đình liệt sĩ.