Lợi Ích và Nguy Cơ Khi Uống Omega-3 Đối Với Người Có Mỡ Máu Cao

Trong xã hội hiện đại, tình trạng mỡ máu cao là một vấn đề sức khỏe ngày càng trở nên phổ biến, đặt ra nhiều lo ngại cho người bệnh về việc quản lý và điều trị. Nhiều người đã tìm đến omega-3 như một giải pháp tiềm năng với hy vọng cải thiện chỉ số mỡ máu của mình. Tuy nhiên, việc sử dụng omega-3 không phải lúc nào cũng thích hợp, đặc biệt là không phải mọi trường hợp đều cần đến loại chất dinh dưỡng này. Vì thế, việc tìm hiểu cụ thể về omega-3 và ảnh hưởng của nó đối với sức khỏe là rất cần thiết.

Không phải mọi trường hợp mỡ máu cao đều cần uống omega-3

Mỡ máu cao không chỉ đơn giản là một thuật ngữ mà là một dạng rối loạn lipid máu, bao gồm nhiều tình trạng khác nhau như: Khó Khăn Trong Việc Tinh Gọn Mạng Lưới Trường Học Từ Góc… Đằng Sau Điểm Thi Xuất Sắc 29/30 Của Sinh Viên ĐH Bách Kh…

• Tăng cholesterol LDL (cholesterol xấu);
• Tăng triglycerid;
• Giảm cholesterol HDL (cholesterol tốt);
• Có thể kết hợp nhiều bất thường khác nhau.

Theo nghiên cứu từ Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), omega-3 chủ yếu có hiệu quả trong việc giảm triglycerid, chứ không phải cholesterol LDL. Như vậy, nếu kết quả xét nghiệm cho thấy cholesterol LDL cao nhưng triglycerid bình thường thì việc tự ý uống omega-3 hằng ngày không chắc đã mang lại hiệu quả đáng kể.

Đối với người có nguy cơ cao bệnh tim mạch, mục tiêu điều trị thường ưu tiên giảm cholesterol LDL qua việc thay đổi lối sống và có thể sử dụng thuốc statin nếu bác sĩ khuyến cáo.

Omega-3 giúp giảm triglycerid như thế nào?

Omega-3 bao gồm ba loại acid béo chính: EPA, DHA, và ALA. Trong đó:

• EPA (eicosapentaenoic acid);
• DHA (docosahexaenoic acid);
• ALA (alpha-linolenic acid).

EPA và DHA thường có nhiều trong các loại cá béo như cá hồi, cá trích, trong khi ALA có nhiều trong hạt lanh, hạt chia và một số loại dầu thực vật.

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), omega-3 có khả năng giảm sản xuất triglycerid ở gan và tăng khả năng đào thải các hạt giàu triglycerid ra khỏi máu. Nghiên cứu cho thấy khi dùng omega-3 kê đơn với liều 4g/ngày, triglycerid có thể giảm từ 20-30% ở người có mức triglycerid cao, thậm chí có thể giảm hơn 30% trong một số trường hợp nghiêm trọng. Tuy nhiên, hiệu quả này chủ yếu chỉ thấy với thuốc omega-3 kê đơn, không phải với các sản phẩm bổ sung thông thường.

Việc sử dụng omega-3 phụ thuộc vào loại rối loạn mỡ máu và chỉ định của bác sĩ. Ảnh AI.

Viên dầu cá bán ngoài thị trường có giống thuốc omega-3?

Nhiều người vẫn chưa phân biệt rõ ràng giữa thực phẩm bổ sung dầu cá và thuốc omega-3 kê đơn. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) lưu ý rằng các sản phẩm bổ sung dầu cá không được coi là thuốc điều trị tăng triglycerid. Hàm lượng EPA và DHA trong các sản phẩm này có thể rất khác nhau và quy trình kiểm soát chất lượng không giống như các loại thuốc kê đơn.

Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp (NCCIH) của NIH cũng cho biết rằng không thể so sánh giữa thực phẩm bổ sung và thuốc omega-3 vì sự khác biệt về thành phần, tiêu chuẩn sản xuất và bằng chứng lâm sàng. Do đó, người bệnh không nên coi viên dầu cá thông thường là một lựa chọn thay thế cho thuốc điều trị.

Những ai có thể được bác sĩ chỉ định bổ sung omega-3?

Các khuyến cáo hiện nay không khuyên tất cả người có mỡ máu cao nên sử dụng omega-3. Thông thường, omega-3 kê đơn được xem xét cho những trường hợp sau:

• Người có triglycerid cao từ 500 mg/dL trở lên;
• Người có bệnh tim hoặc nguy cơ tim mạch cao nhưng vẫn có triglycerid cao mặc dù đã điều trị bằng statin và thay đổi lối sống;
• Các trường hợp đặc biệt khác theo đánh giá của bác sĩ.

Đối với những người chỉ có cholesterol LDL tăng, không nên tự ý bổ sung omega-3 thay cho thuốc hạ cholesterol.

Nguồn omega-3 tốt nhất vẫn là thực phẩm

Các tổ chức y tế khuyến khích bổ sung omega-3 từ chế độ ăn uống là ưu tiên hàng đầu. Theo NIH, một chế độ ăn cung cấp khoảng 8 ounce (225 g) hải sản mỗi tuần tương đương khoảng hai phần cá sẽ cung cấp trung bình 250 mg EPA và DHA mỗi ngày, đồng thời giúp giảm nguy cơ tử vong do bệnh tim.

Các thực phẩm giàu omega-3 mà mọi người nên chú ý bao gồm:

• Cá: như cá hồi, cá thu, cá mòi;
• Hạt: như hạt chia, hạt lanh, quả óc chó;
• Đậu nành.

Uống omega-3 mỗi ngày có an toàn?

Omega-3 từ thực phẩm được xem là an toàn cho hầu hết mọi người. Đối với thực phẩm bổ sung, một số tác dụng phụ có thể xuất hiện nhưng thường nhẹ như ợ mùi cá, khó tiêu hoặc tiêu chảy nhẹ.

Những người đang sử dụng thuốc chống đông hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu cần báo cho bác sĩ trước khi sử dụng omega-3 ở liều cao, vì có thể tăng nguy cơ chảy máu trong một số trường hợp.

Người bệnh nên nhớ không nên tự ý tăng liều omega-3 với hy vọng có hiệu quả tốt hơn. Nghiên cứu cho thấy liều dùng điều trị cho triglycerid là 4g/ngày trong trường hợp thuốc kê đơn, rất khác với các viên dầu cá thông thường.

Mặc dù omega-3 có vai trò trong việc giảm mỡ máu, nhưng việc quản lý tình trạng này vẫn chủ yếu dựa vào thay đổi lối sống và chế độ ăn uống hợp lý. Người bệnh nên:

• Duy trì cân nặng hợp lý;
• Hạn chế chất béo bão hòa và chất béo trans;
• Tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt;
• Ăn cá béo ít nhất 2 lần mỗi tuần;
• Giảm tối đa việc sử dụng rượu bia;
• Tập thể dục tối thiểu 150 phút mỗi tuần;
• Tuân thủ chỉ định thuốc điều trị nếu có.

Mời độc giả xem thêm:

5 dấu hiệu cảnh báo cơ thể không đủ omega-3

SKĐS – Da khô, mắt khô, đau khớp hay khó tập trung… không phải lúc nào cũng do tuổi tác hoặc căng thẳng. Trong một số trường hợp, đây có thể là những dấu hiệu cho thấy cơ thể đang không được cung cấp đủ omega-3.