Tăng Cường Năng Lực Y Tế Dự Phòng: Giải Pháp Đối Phó Với Dịch Bệnh Hiện Nay

Ngày 13/8, TP Đà Nẵng đã diễn ra Hội nghị Dịch tễ học thực địa lần thứ 8, tổ chức bởi Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, cùng với nhiều viện nghiên cứu hàng đầu. Tại hội nghị, một trong những trọng tâm được đề cập là nhu cầu cấp thiết về việc củng cố y tế dự phòng nhằm nâng cao khả năng ứng phó với các dịch bệnh.

Nhu Cầu Cải Cách Hệ Thống Y Tế Dự Phòng

Phát biểu tại sự kiện, GS.TS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, nhấn mạnh rằng hệ thống y tế hiện nay cần được cải cách một cách mạnh mẽ. Ông chỉ ra rằng thế giới đang phải đối mặt với các thách thức y tế công cộng phức tạp, chẳng hạn như những loại bệnh truyền nhiễm mới xuất hiện hay các bệnh lây truyền từ động vật sang người. Biến đổi khí hậu và đô thị hóa cũng gia tăng rủi ro cho sự lây lan của dịch bệnh.

GS.TS Lân nhấn mạnh rằng, bài học từ đại dịch COVID-19 đã chỉ ra rằng việc đầu tư cho y tế dự phòng và khả năng ứng phó khẩn cấp là rất quan trọng cho mỗi quốc gia. Việt Nam đang tích cực thực hiện các cam kết bảo đảm an ninh y tế, đồng thời thực hiện tiếp cận mô hình “Một sức khỏe” (One Health) cùng với việc chuyển đổi số và sử dụng dữ liệu trong giám sát dịch bệnh.

Các chuyên gia cho rằng khả năng của nguồn nhân lực trong việc điều tra dịch tễ đóng vai trò quan trọng trong hệ thống y tế hiện tại. Chương trình Đào tạo Dịch tễ học thực địa (FETP) đã qua gần hai thập kỷ hoạt động, đã đào tạo được hơn 1.600 cán bộ y tế.

Những Đổi Mới Trong Đào Tạo và Ứng Phó Dịch Bệnh

Năm 2026 sẽ ghi dấu sự phát triển mới khi chương trình FETP được liên kết với Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số giai đoạn 2026-2035. Việc mở rộng quy mô đào tạo sẽ tập trung vào cán bộ giám sát và ứng phó dịch tại các cơ sở y tế địa phương.

ThS.BS Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, đã chỉ ra rằng việc đào tạo cán bộ tuyến đầu là hết sức cần thiết để các địa phương có thể phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề y tế tại địa phương.

Hơn thế nữa, việc làm sạch dữ liệu HIV và loại bỏ thông tin trùng lặp đã được thực hiện thông qua việc kết nối với hệ thống dữ liệu dân cư, giúp tiết kiệm thời gian báo cáo và tăng cường độ chính xác. Điều này giúp ngành y tế có thể kịp thời báo động về các điểm nóng dịch bệnh như sốt xuất huyết và tay chân miệng.

ThS.BS Võ Hải Sơn cũng đã nhấn mạnh rằng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống thông tin địa lý (GIS) cần phải được tích hợp trong chương trình đào tạo dịch tễ học thực địa, nhằm nâng cao chất lượng nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế của các cán bộ y tế.

Đồng thời, các sở y tế và CDC các tỉnh, thành phố cũng cần chủ động xây dựng kế hoạch đào tạo cho nhân lực y tế, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực sau khi được đào tạo.

Bên cạnh đó, chương trình FETP cũng triển khai các hoạt động đào tạo hướng dẫn viên thực địa và truyền thông y tế công cộng, nhằm chuẩn bị một đội ngũ nhân lực chất lượng cho tương lai.

Việc hợp tác với Trường Đại học Y Hà Nội trong việc tích hợp chương trình đào tạo dịch tễ học vào chương trình học thạc sĩ cũng là một bước tiến để đưa FETP trở thành một phần của hệ thống đào tạo chính quy, qua đó phát triển bền vững nguồn nhân lực y tế công cộng tại Việt Nam.

Để biết thêm thông tin về các chương trình y tế dự phòng và các hoạt động liên quan, bạn có thể tham khảo thêm nội dung về khám sàng lọc sức khỏe, giải cứu bệnh nhân sốt rét ác tính hoặc phản hồi của Bộ Y tế về thủ tục chuyển tuyến điều trị.