Ai Nên Nhận Điều Trị I-131 Sau Phẫu Thuật Ung Thư Tuyến Giáp?

Không phải tất cả bệnh nhân sau khi phẫu thuật ung thư tuyến giáp đều cần điều trị bằng I-131. Nhiều người có thể tiếp tục theo dõi mà không cần can thiệp này, trong khi một số khác lại có nguy cơ tái phát cao có thể hưởng lợi từ việc sử dụng I-131.

Cơ Chế Tác Động Của I-131 Đến Tế Bào Ung Thư Tuyến Giáp

Tuyến giáp có khả năng hấp thụ iod độc quyền để sản xuất hormone. Ngay cả khi phẫu thuật đã được thực hiện, nếu có mô tuyến giáp hoặc tế bào ung thư còn sót lại, chúng vẫn có thể hấp thụ iod. I-131, một dạng iod phóng xạ, được áp dụng nhằm đưa bức xạ đến những tế bào này để tiêu diệt chúng. Nguy Cơ Tim Mạch Ở Người Bệnh Thận Mạn: Cách Sử Dụng Stat…

Khi vào cơ thể, I-131 sẽ tập trung vào mô tuyến giáp còn lại hoặc các tế bào ung thư hấp thụ iod. Ở đây, bức xạ beta từ I-131 tiêu diệt tế bào không mong muốn trong khi tia gamma giúp bác sĩ theo dõi mức độ hấp thụ iod và hiệu quả điều trị.

Mục tiêu điều trị bằng I-131 bao gồm:

• Tiêu diệt mô tuyến giáp còn lại sau phẫu thuật.
• Tìm và tiêu diệt các tế bào ung thư nhỏ có thể chưa được phát hiện.
• Điều trị các tổn thương ung thư đã được xác định, như các hạch cổ hoặc di căn còn có khả năng hấp thụ iod.

Sự lựa chọn điều trị chính xác sẽ giúp bác sĩ định ra liều lượng I-131 phù hợp và đánh giá hiệu quả điều trị sau này.

Đối Tượng Nào Cần Điều Trị I-131 Sau Phẫu Thuật?

Trước đây, việc sử dụng I-131 khá phổ biến sau khi thực hiện cắt toàn bộ tuyến giáp. Tuy nhiên, hướng dẫn mới nhất từ Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ năm 2025 đã yêu cầu đánh giá kỹ lưỡng về kích thước, mức độ xâm lấn của khối u và các yếu tố khác như thyroglobulin sau mổ và tình trạng sức khỏe tổng quát.

Nghiên cứu ESTIMABL2 đã chỉ ra rằng ở những bệnh nhân có nguy cơ thấp, việc không sử dụng I-131 vẫn duy trì được hiệu quả kiểm soát bệnh tương đương với những người sử dụng nó. Điều này giúp người bệnh tránh được những điều trị không cần thiết, giảm thiểu tiếp xúc với phóng xạ và các tác dụng phụ không mong muốn.

I-131 thường được xem xét nếu có xâm lấn rõ rệt, mô bệnh còn sót lại, sự hiện diện của nhiều hạch hoặc hạch lớn, và các chỉ số mô học cho thấy nguy cơ cao. Trong những trường hợp này, việc trì hoãn hoặc điều trị không đủ có thể làm giảm khả năng kiểm soát bệnh.

Các Bước Chuẩn Bị Cho Người Bệnh

Để tối ưu hóa việc hấp thu iod, nồng độ TSH trong cơ thể cần được tăng cường. Bác sĩ có thể khuyến nghị ngưng thuốc levothyroxine hoặc sử dụng TSH tái tổ hợp. Lựa chọn này sẽ phụ thuộc vào mục tiêu điều trị và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.

Người bệnh sẽ được khuyên ăn kiêng ít iod trong thời gian từ 1 đến 2 tuần, bao gồm tránh rong biển, tảo, thực phẩm bổ sung chứa iod. Đồng thời, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ nếu vừa qua đã làm kiểm tra cản quang. Phụ nữ cần xác nhận không mang thai, và những người đang cho con bú cần ngừng theo chỉ dẫn của bác sĩ. Trước khi điều trị, các chỉ số TSH, Tg, anti-Tg và chức năng thận cần được kiểm tra kỹ càng.

Tác Dụng Phụ và Những Lưu Ý Sau Điều Trị

Tác Dụng Phụ

Đại đa số bệnh nhân dung nạp I-131 tốt, nhưng có thể gặp phải một số tác dụng phụ ban đầu như buồn nôn, đau cổ, khô miệng hoặc thay đổi vị giác. Để giảm bớt khó chịu, người bệnh nên uống đủ nước, chăm sóc răng miệng và tuân thủ các hướng dẫn từ đơn vị y học hạt nhân. Khi nồng độ phóng xạ tích lũy cao, nguy cơ tác dụng phụ có thể tăng lên.

Người bệnh sau khi xuất viện cần giữ khoảng cách với trẻ em và phụ nữ mang thai, ngủ riêng và chú ý tới vệ sinh cá nhân. Thời gian cách ly không giống nhau cho mỗi người, vì vậy không nên sao chép thời gian của người khác.

Theo Dõi Sau Điều Trị

Thường xuyên hiểu sai về thyroglobulin chỉ từ một xét nghiệm đơn lẻ có thể dẫn đến sai lầm trong chẩn đoán. Tg có nghĩa nhất khi được xem xét cùng với mức TSH, chỉ số anti-Tg, loại phẫu thuật và các hình ảnh kiểm tra. Từ đó, bác sĩ sẽ quyết định tần suất tái khám và cần thiết phải làm thêm các xét nghiệm hình ảnh học.

Khi Nào Bệnh Nhân Được Xem Là Kháng I-131?

Có một số khối u không còn khả năng hấp thụ iod hoặc tiến triển dù vẫn ghi nhận hấp thụ iod, lúc này việc lặp lại điều trị bằng I-131 có thể gây hại mà không mang lại lợi ích. Bệnh nhân cần được tư vấn chuyên môn để cân nhắc các phương pháp điều trị khác như phẫu thuật, thuốc ức chế tyrosine kinase, hoặc các liệu pháp điều trị đột biến gen.

Xem thêm video hữu ích: