Cải Cách Quản Lý Xuất Bản: Tìm Kiếm Giải Pháp Hiệu Quả Hơn

Cải thiện quy định xuất bản: Một nhu cầu cấp bách

Trong bối cảnh phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Mạnh từ tỉnh Phú Thọ đã đưa ra đề xuất quan trọng nhằm hoàn thiện hệ thống quản lý xuất bản tại Việt Nam. Đặc biệt, ông nhấn mạnh cần xem xét lại khái niệm xuất bản để đảm bảo phù hợp với thực tiễn và nâng cao hiệu quả quản lý của nhà nước.

Ông cho rằng định nghĩa hiện tại về xuất bản, dựa trên quá trình lưu chiểu sau khi hoàn thành sản phẩm, chưa thực sự hợp lý. Thay vào đó, nên coi lưu chiểu là trách nhiệm quản lý từ phía nhà nước, và không nên xem đó là yếu tố quyết định cho việc xác định một hoạt động có phải là xuất bản hay không.

Nếu vẫn giữ cách nhìn này, sản phẩm chỉ được xem là xuất bản phẩm khi đã nộp lưu chiểu, điều này có thể dẫn đến sự hiểu nhầm và gây khó khăn trong việc xử lý các trường hợp xuất bản trái phép.

Đại biểu này đã nhấn mạnh rằng nên tập trung vào các giai đoạn cốt lõi trong xuất bản như tổ chức bản thảo, biên tập, thiết kế mẫu và phát hành sản phẩm, trong khi nghĩa vụ lưu chiểu nên được quy định tách biệt tại Điều 28 của dự thảo.

Cơ chế lưu chiểu: Cần sự minh bạch và hiệu quả

Về phần cơ chế lưu chiểu, đặc biệt là với xuất bản phẩm điện tử, ông Mạnh đề xuất cần xác định rõ thời điểm phát hành sau khi hoàn thành lưu chiểu, cùng với các biện pháp xử lý khi bản lưu chiểu và bản phát hành không khớp nhau.

Cần phải có sự nhất quán giữa bản nộp lưu chiểu và bản phát hành. Đối với tài liệu điện tử, nên kèm theo mã kiểm tra tính toàn vẹn và định dạng lưu trữ để đảm bảo an toàn. Mọi thay đổi nội dung sau khi lưu chiểu phải được ghi nhận lại và nộp theo mức độ thay đổi.

Hệ thống lưu chiểu điện tử cần có khả năng xác nhận tự động thời điểm tiếp nhận và đảm bảo sự bảo mật cho các xuất bản phẩm chưa phát hành, đồng thời cần có trách nhiệm chia sẻ dữ liệu giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cơ quan địa phương và Thư viện Quốc gia để tránh tình trạng nộp trùng lặp.

Đối với phân cấp quản lý, đại biểu cho rằng việc trao quyền cho các UBND cấp tỉnh và cấp xã là hợp lý, nhưng cần dựa vào tiêu chuẩn năng lực và cơ chế giám sát. Xuất bản phẩm có thể được phân phối rộng rãi trên mạng Internet hoặc trong cả nước, nên các cơ quan cấp phép phải chịu trách nhiệm quản lý và cập nhật dữ liệu vào hệ thống quốc gia.

Bên cạnh đó, cần xem xét kỹ năng cán bộ, mức độ rủi ro và khối lượng công việc ở cấp xã trong các hoạt động liên quan đến xuất bản. Những hoạt động lớn có yếu tố nước ngoài hoặc có nội dung phức tạp nên được quản lý bởi cấp tỉnh hoặc bộ, trong khi cấp xã chủ yếu sẽ tiếp nhận và kiểm tra các điều kiện thông thường.

Đồng thuận nghỉ Tết Nguyên đán 2027 kéo dài 7 ngày, nghỉ Ngày Văn hóa Việt Nam 4 ngày

SKĐS – Bộ VHTT&DL thống nhất với phương án do Bộ Nội vụ đề xuất về nghỉ Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 và nghỉ Tết Nguyên đán năm 2027.