Cập Nhật Quan Trọng Về Chẩn Đoán và Điều Trị Viêm Gan B, C Tại Việt Nam

Viêm gan B và C tiếp tục là những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến xơ gan và ung thư gan ở Việt Nam. Với mục tiêu loại trừ viêm gan virus vào năm 2030, Bộ Y tế đã chính thức công bố các hướng dẫn chuyên môn mới có nhiều điểm nổi bật. Những cập nhật này nhằm mục đích nâng cao khả năng tiếp cận điều trị cho bệnh nhân và giảm thiểu tỷ lệ tử vong do biến chứng của viêm gan virus.

Mở Rộng Đối Tượng Xét Nghiệm và Điều Trị Viêm Gan B

Các chỉ dẫn năm 2026 đã khuyến nghị mở rộng công tác sàng lọc virus viêm gan B trong cộng đồng. Tất cả cư dân tại Việt Nam nên được khuyến khích thực hiện xét nghiệm ít nhất một lần trong đời, đặc biệt là những người sinh trước năm 2003, phụ nữ mang thai, các cá nhân có nguy cơ cao lây nhiễm, người sắp điều trị hóa trị hoặc thuốc ức chế miễn dịch, người chạy thận nhân tạo, người hiến máu, cùng với những người có người thân hoặc bạn tình mắc viêm gan B.

Đối với người trưởng thành, chẩn đoán nhiễm HBV mạn chỉ cần xét nghiệm HBsAg dương tính, thay cho tiêu chuẩn trước đây yêu cầu phải chờ đủ 6 tháng. Sự giảm nhẹ này sẽ giúp phát hiện và quản lý người bệnh kịp thời hơn, tăng khả năng điều trị hiệu quả.

Trong điều trị, hướng dẫn mới đã làm rõ hơn các chỉ định sử dụng thuốc kháng virus. Ngoài các tiêu chí truyền thống như tải lượng HBV DNA, mức ALT và độ xơ hóa gan, nhiều nhóm đối tượng có nguy cơ cao giờ cũng được chỉ định điều trị, bao gồm người đồng nhiễm HIV, HCV hoặc HDV, bệnh nhân mắc tiểu đường, gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa, người suy giảm miễn dịch, cũng như những người có tiền sử gia đình mắc ung thư gan hoặc xơ gan. Những thay đổi này nhằm giảm thiểu nguy cơ tiến triển bệnh ngay từ giai đoạn đầu.

Các Cập Nhật Về Thuốc Điều Trị và Tiêu Chí Ngừng Thuốc Viêm Gan B

Hướng dẫn mới cũng đã cập nhật thông tin liên quan đến thuốc điều trị. Tenofovir alafenamide (TAF) hiện đã được khuyến cáo sử dụng cho phụ nữ mang thai và bệnh nhân xơ gan mất bù khi có chỉ định. TAF cũng được mở rộng cho trẻ em từ 6 tuổi nặng từ 25 kg trở lên; trong khi Tenofovir disoproxil fumarate (TDF) có thể được dùng cho trẻ từ 2 tuổi tùy theo trọng lượng cơ thể.

Một thay đổi quan trọng khác là tiêu chí ngừng điều trị đã được xác định rõ ràng hơn. Người bệnh chỉ có thể xem xét ngừng thuốc khi không mắc xơ gan, không có ung thư gan, không suy giảm miễn dịch và có khả năng theo dõi bệnh lâu dài. Sau khi ngừng, cần tái khám định kỳ trong 6 tháng để phát hiện sớm nguy cơ tái hoạt virus. Nếu phát hiện HBV DNA tăng trên 10.000 IU/mL, người bệnh cần được điều trị lại ngay lập tức, bất kể mức ALT.

Tăng Cường Công Tác Tầm Soát Ung Thư Gan Ở Người Nhiễm Viêm Gan B

Chương trình hướng dẫn năm 2026 đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi lâu dài và tầm soát ung thư gan. Tất cả những người nhiễm HBV, dù chưa điều trị, đang trong quá trình điều trị hay đã ngừng điều trị, đều cần thực hiện siêu âm gan định kỳ và kiểm tra các chỉ số ung thư gan như AFP, AFP-L3 hoặc PIVKA-II mỗi 12-24 tuần. Nếu có dấu hiệu bất thường, người bệnh cần được chụp cộng hưởng từ hoặc cắt lớp vi tính có tiêm thuốc cản quang để xác minh sự tổn thương.

Hơn nữa, hướng dẫn cũng đã bổ sung những biện pháp phòng ngừa tái hoạt HBV ở những bệnh nhân điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch và hóa trị, nhằm giảm thiểu nguy cơ mắc mới và các biến chứng.

Viêm Gan C: Mở Rộng Điều Trị Cho Trẻ Em Từ 3 Tuổi

Về viêm gan C, hướng dẫn năm 2024 khẳng định mục tiêu là tiêu diệt hoàn toàn virus, đạt được sự đáp ứng virus bền vững (SVR12), từ đó ngăn ngừa xơ gan, ung thư gan và giảm lây truyền virus trong cộng đồng.

Điểm mới đáng chú ý là tất cả người bệnh từ 3 tuổi trở lên có xét nghiệm anti-HCV dương tính và HCV RNA hoặc HCV core antigen dương tính đều sẽ được điều trị. Điều này mở ra nhiều cơ hội chữa khỏi cho trẻ em, trong khi trước đây chủ yếu chỉ chữa cho người lớn. Hướng dẫn cũng đã cập nhật việc sử dụng HCV core antigen trong trường hợp không thể xét nghiệm HCV RNA, giúp tăng khả năng tiếp cận chẩn đoán tại những cơ sở y tế còn hạn chế về kỹ thuật.

Ưu Tiên Phác Đồ Điều Trị Hiệu Quả Trên Tất Cả Các Kiểu Gen

Bộ Y tế khuyến cáo ưu tiên các phác đồ cho viêm gan C có hiệu quả trên mọi kiểu gen, chẳng hạn như sofosbuvir/velpatasvir (SOF/VEL) hoặc sofosbuvir/daclatasvir (SOF/DAC). Thời gian điều trị thông thường chỉ từ 8 đến 12 tuần cho phần lớn người bệnh chưa xơ gan hoặc xơ gan còn bù.

Trước khi điều trị, người bệnh cần được đánh giá độ xơ hóa gan, bệnh đồng mắc, đồng nhiễm HBV, HIV và các tương tác thuốc để quyết định phác đồ phù hợp. Trong quá trình điều trị, việc tuân thủ sử dụng thuốc là rất quan trọng để đạt được tỷ lệ khỏi bệnh cao. Ngay cả khi đã đạt được SVR12, bệnh nhân có xơ hóa gan từ F3 trở lên vẫn cần được kiểm tra ung thư gan định kỳ bởi siêu âm và các chỉ dấu sinh học mỗi 6 tháng do nguy cơ ung thư gan vẫn còn.

Những hướng dẫn mới từ Bộ Y tế không chỉ mở rộng cơ hội tiếp cận điều trị mà còn nhấn mạnh vai trò của việc phát hiện sớm, theo dõi lâu dài và dự phòng chủ động. Đối với viêm gan B, tăng cường xét nghiệm trong cộng đồng, mở rộng chỉ định điều trị và tầm soát ung thư gan thường xuyên được kỳ vọng sẽ làm giảm đáng kể tỷ lệ mắc xơ gan và ung thư gan. Còn với viêm gan C, việc mở rộng điều trị cho trẻ em và ưu tiên các phác đồ hiệu quả cho mọi kiểu gen sẽ góp phần quan trọng trong việc hiện thực hóa mục tiêu loại trừ viêm gan virus như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng vào năm 2030.

Mời bạn đọc xem thêm:

Thu hẹp khoảng trống trong phát hiện và điều trị viêm gan virus

SKĐS – Việt Nam đang đối mặt với gánh nặng lớn do viêm gan B và C, trong khi nhiều người bệnh vẫn được phát hiện muộn. Làm thế nào để thu hẹp khoảng trống trong chẩn đoán, điều trị và mở rộng chăm sóc tới tuyến cơ sở?

Để tìm hiểu thêm về các vaccine cần thiết cho trẻ em, xin vui lòng tham khảo bài viết Tiêm Chủng Cho Trẻ Em: Các Vaccine Quan Trọng Cha Mẹ Không Nên Bỏ Qua. Đối với vấn đề bảo quản insulin, bạn có thể xem thêm tại Hướng Dẫn Bảo Quản Insulin Để Kiểm Soát Đái Tháo Đường Hiệu Quả.