Ngăn Ngừa Lây Truyền Virus Viêm Gan B Từ Mẹ Sang Con Bằng Vaccine

Trong bối cảnh dịch bệnh hiện nay, việc ngăn ngừa lây truyền virus viêm gan B từ mẹ sang con trở nên vô cùng quan trọng. Tại Việt Nam, tỉ lệ nhiễm virus viêm gan B (HBV) ở phụ nữ mang thai ước tính lên tới 20%. Đáng lo ngại, khoảng 90% số trẻ sinh ra từ các bà mẹ có HBeAg dương tính có khả năng mắc bệnh nếu không có sự can thiệp y tế kịp thời.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng trong số những trẻ mắc virus do lây truyền từ mẹ, có đến 90% sẽ phát triển thành viêm gan B mãn tính. Tình trạng này có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như xơ gan và ung thư gan khi trẻ trưởng thành. Việt Nam Hướng Tới Mục Tiêu Chấm Dứt Dịch AIDS Đến Năm 2030 Những Triệu Chứng Phụ Khoa Đặc Biệt Ở Phụ Nữ Nhiễm HIV

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đề ra mục tiêu giảm tỷ lệ lây nhiễm virus viêm gan B xuống dưới 0,1% ở trẻ em 5 tuổi. Mục tiêu này có thể đạt được thông qua việc tiêm phòng vaccine cho trẻ sơ sinh và thực hiện các biện pháp can thiệp khác, bao gồm việc dùng thuốc kháng virus dự phòng cho phụ nữ mang thai có kết quả xét nghiệm dương tính với HBsAg.

1. Vai trò quan trọng của vaccine viêm gan B trong 24 giờ đầu đời

WHO khuyến cáo rằng trẻ sơ sinh nên được tiêm liều vaccine viêm gan B đầu tiên càng sớm càng tốt, lý tưởng nhất là trong vòng 24 giờ sau khi sinh. Sau liều tiêm đầu tiên, trẻ cần được tiêm ít nhất 2 liều bổ sung cách nhau ít nhất 4 tuần để đảm bảo có sự bảo vệ lâu dài, có thể lên tới 20 năm hoặc hơn.

Việc đưa vaccine viêm gan B vào chương trình tiêm chủng định kỳ ở Việt Nam từ năm 1992 đã giúp bảo vệ trẻ em khỏi virus này. Hơn nữa, việc sử dụng globulin miễn dịch viêm gan B (HBIG) cho trẻ ngay sau sinh có thể cung cấp thêm sự bảo vệ bổ sung bên cạnh mũi vaccine đầu tiên.

Để đạt hiệu quả cao nhất, việc hoàn thành đầy đủ loạt tiêm chủng theo phác đồ sẽ giúp bảo vệ hơn 95% trẻ em, kể cả những em sinh non.

2. Những biện pháp cần thiết cho người mẹ nhiễm virus HBV

Nếu không có biện pháp can thiệp, tỉ lệ lây truyền từ mẹ sang con có thể dao động từ 70% đến 90% ở những bà mẹ có tải lượng virus HBV cao. Ở những phụ nữ có tải lượng virus thấp, nguy cơ này giảm xuống còn từ 10% đến 40%.

Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa nồng độ HBV DNA cao ở mẹ và nguy cơ lây truyền cho trẻ, ngay cả khi trẻ đã được tiêm vaccine viêm gan B. Do đó, phụ nữ mang thai có nồng độ HBV DNA cao nên được áp dụng các biện pháp dự phòng bằng thuốc kháng virus trong suốt thai kỳ để bảo vệ trẻ em.

Trong trường hợp mẹ nhiễm HBV, virus có thể lây lan trong quá trình chuyển dạ. Do đó, các biện pháp can thiệp dưới đây cần được thực hiện:

Sử dụng huyết thanh kháng virus (HBIG) cho trẻ

Ngoài mũi vaccine đầu tiên, trẻ sơ sinh cần được tiêm globulin miễn dịch viêm gan B (HBIG) ngay sau khi sinh để đảm bảo bảo vệ tức thời khỏi virus.

Dùng thuốc kháng virus dự phòng cho mẹ

WHO khuyến nghị phụ nữ mang thai dương tính với HBV nên được điều trị bằng thuốc kháng virus như Tenofovir từ tuần thứ 28 của thai kỳ cho đến khi sinh. Phương pháp này giúp giảm tải lượng virus trong máu và ngăn ngừa lây truyền cho trẻ.

3. Hướng dẫn chủ động phòng bệnh cho phụ nữ mang thai

Phụ nữ mang thai nên chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ và thực hiện xét nghiệm HBsAg trong những tháng đầu thai kỳ để phát hiện tình trạng nhiễm virus. Nếu có kết quả dương tính, họ cần được điều trị kháng virus theo chỉ định của bác sĩ từ tuần thứ 28 của thai kỳ.

• Xét nghiệm tầm soát: Tiến hành xét nghiệm để đánh giá tình trạng sức khỏe của bản thân và nguy cơ lây truyền virus.
• Tuân thủ phác đồ điều trị: Theo dõi sức khỏe cá nhân và thực hiện điều trị kháng virus theo chỉ định của bác sĩ.
• Tiêm phòng đúng lịch cho trẻ: Đảm bảo trẻ được tiêm vaccine viêm gan B ngay sau khi chào đời và tuân thủ lịch tiêm nhắc lại sau này.

Bác sĩ Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng Khoa Virus – Ký sinh trùng tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương khuyến cáo phụ nữ mang thai cần được tầm soát viêm gan B, C và thực hiện các biện pháp ngăn ngừa lây truyền cho trẻ sơ sinh.

Cách bảo vệ trẻ trước nguy cơ viêm gan B, giang mai, HIV

SKĐS – Một trong những nỗi lo lớn nhất của thai phụ là nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm nhưng không hay biết. Viêm gan B, giang mai và HIV không chỉ ảnh hưởng sức khỏe người mẹ mà còn có thể để lại gánh nặng suốt đời cho trẻ. Làm sao để bảo vệ con trong những trường hợp này?