Nguy cơ chấn thương sọ não ở trẻ khi đứng trên sàn xe điện: bài học bảo vệ trẻ em

Một tai nạn đau lòng vừa xảy ra đã gióng lên cảnh báo về thói quen để trẻ đứng hoặc ngồi trước người lớn trên xe tay ga/xe máy điện. Ca bệnh được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương tối 21/8/2026 khiến gia đình và đội ngũ y bác sĩ bàng hoàng: một bé 21 tháng tuổi nhập viện trong trạng thái chấn thương sọ não rất nặng và sau đó không thể qua khỏi.

Tình huống tai nạn và diễn tiến lâm sàng

Người nhà cho biết khi sự việc xảy ra, bé đang đứng trên sàn xe phía trước người lái. Trong khoảnh khắc, trẻ chạm vào tay ga làm xe bất ngờ tăng tốc, khiến cháu bị mất thăng bằng và ngã đầu xuống nền bê tông. Sau va đập, trẻ xuất hiện tím tái, lơ mơ và được sơ cứu tại cơ sở y tế địa phương trước khi chuyển tuyến. Dù được hồi sức tích cực tại đơn vị điều trị tích cực Ngoại khoa, tổn thương não quá nặng đã dẫn tới hậu quả đáng tiếc.

Vì sao vị trí ngồi trước người lái lại rủi ro?

Theo chia sẻ của TS.BS. Đặng Ánh Dương, trẻ nhỏ có hạn chế trong nhận thức, phản xạ và khả năng giữ thăng bằng. Khi ngồi hoặc đứng ở vị trí trước người lái, trẻ dễ chạm tay vào các bộ phận điều khiển như tay ga, tay lái hoặc cần phanh mà người lớn chưa kịp phản ứng. Ngoài ra, các tình huống phanh gấp, chuyển hướng hoặc đi qua ổ gà cũng làm tăng nguy cơ trẻ bị dồn về phía trước, đập đầu vào tay lái hoặc bị hất văng khỏi xe.

Các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương đã khẩn trương hồi sức cấp cứu nhưng do chấn thương quá nặng nên trẻ đã không qua khỏi. Ảnh BVCC

Biện pháp phòng ngừa để giảm nguy cơ tổn thương

Để hạn chế nguy cơ chấn thương nghiêm trọng, phụ huynh và người chăm sóc cần tuân thủ các nguyên tắc an toàn sau:

• Không cho trẻ ngồi phía trước người điều khiển hoặc đứng trên sàn xe; hạn chế tối đa khả năng trẻ tiếp cận tay ga, tay lái và các bộ phận điều khiển.
• Khi dừng xe, tắt khóa điện và rút chìa để tránh tình huống trẻ tự bật nguồn hoặc nghịch bộ phận điều khiển.
• Bảo đảm trẻ đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn, kích thước phù hợp và thắt dây an toàn chặt; mũ đơn thuần không đủ nếu trẻ không ngồi đúng vị trí an toàn.
• Ưu tiên để trẻ ngồi phía sau người lái, sử dụng địu hoặc ghế chuyên dụng, cố định chắc chắn; tránh để trẻ ngồi một mình trước hoặc sau nếu không có thiết bị bảo hộ.
• Giảng giải cho trẻ về những quy tắc an toàn theo độ tuổi và liên tục nhắc nhở trước khi lên xe.

Hàng loạt trẻ chấn thương hàm mặt, sọ não khi người lớn chở trên xe máy

SKĐS – Các bác sĩ BV Nhi Đồng 1 (TP.HCM) cho biết, trong dịp nghỉ Tết dương lịch 2019, hàng chục trẻ nhập viện trong tình trạng chấn thương hàm mặt và sọ não do tai nạn giao thông khi được phụ huynh chở trẻ đi bằng xe máy mà không đội mũ bảo hiểm.

Những điều cần nhớ khi sơ cứu và chuyển viện

Khi xảy ra va chạm đầu, cần giữ nguyên đầu cổ của trẻ nếu nghi ngờ tổn thương cột sống, gọi cấp cứu ngay và theo dõi tình trạng tỉnh táo, nhịp thở và màu sắc da. Không tự ý di chuyển đầu cổ trừ khi môi trường xung quanh có nguy cơ cao. Việc sơ cứu ban đầu tại hiện trường và chuyển sớm đến cơ sở chuyên khoa có thể ảnh hưởng đến diễn biến nhưng không phải lúc nào cũng đủ để cứu vãn tổn thương não nặng.

Nếu gia đình lo lắng về các triệu chứng khác liên quan sức khỏe

Một số biểu hiện tưởng chừng đơn giản nhưng khi xuất hiện ở trẻ hoặc người lớn cần được đánh giá y tế, chẳng hạn ngủ nhiều kèm mệt mỏi kéo dài; nếu gia đình quan tâm về hiện tượng này có thể tìm hiểu thêm qua ngủ nhiều dấu hiệu cảnh báo để biết khi nào nên đi khám.

Tương tự, các triệu chứng liên quan đến bệnh nền mạn tính như tê bì bàn chân ở người tiểu đường cần được phát hiện sớm để phòng biến chứng; thông tin cụ thể về nhận dạng và chăm sóc bàn chân có thể tham khảo tại tê bì bàn chân ở người tiểu đường.

Và trong bối cảnh gia đình có người lớn mắc hoặc có nguy cơ đái tháo đường, việc biết khi nào cần kiểm tra đường huyết là quan trọng cho dự phòng; hướng dẫn dành cho người lớn về xét nghiệm và xử trí chi tiết có thể xem tại khi nào nên xét nghiệm đường huyết người lớn.

Kết luận: an toàn là trách nhiệm của người lớn

Sự cố thương tâm nêu trên nhắc lại một điều cơ bản nhưng thường bị xem nhẹ: người lớn phải chủ động phòng tránh rủi ro cho trẻ khi tham gia giao thông. Những quy tắc tưởng đơn giản như không để trẻ đứng/sitting trên sàn xe, tắt khóa khi dừng hay dùng thiết bị bảo hộ phù hợp có thể ngăn chặn tai nạn nghiêm trọng. Học hỏi từ các trường hợp thực tế và áp dụng biện pháp an toàn sẽ bảo vệ trẻ khỏi hậu quả đáng tiếc.

Nếu bạn là người chăm sóc trẻ, hãy rà soát lại thói quen khi chở con và ưu tiên vị trí, dụng cụ bảo hộ phù hợp trước mỗi hành trình để giảm tối đa nguy cơ chấn thương.