Đánh Giá Tác Động Của Biến Động Giá Vật Liệu Đối Với Hợp Đồng Xây Dựng

Khó mua nhà ở xã hội, còn tình trạng đầu cơ: Bộ Xây dựng nói gì?

SKĐS – Nhiều người dân phản ánh khó tiếp cận nhà ở xã hội do nguồn cung hạn chế, thủ tục còn phức tạp, trong khi tình trạng đầu cơ, mua bán trái quy định vẫn diễn ra.

Tác Động Của Giá Vật Liệu Đến Hợp Đồng Xây Dựng

Trong quá trình thực hiện các dự án xây dựng, giá cả của vật liệu và nhiên liệu là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chi phí tổng thể của công trình. Khi giá cả thay đổi một cách đáng kể so với thời điểm ký kết, điều này có thể tạo ra áp lực lớn lên cả nhà thầu và chủ đầu tư. Hai Giám Đốc Bị Xử Án Vì Kinh Doanh Phân Bón Giả Mạo Khám Phá Vụ Mất Tích Bí Ẩn Của Cụ Bà 89 Tuổi Sau 10 Ngày… Chiêu Trò Mua Bán Bằng Lái Xe Giả: Một Vụ Việc Bị Phanh Phui

Để giải quyết vấn đề này, cử tri tại Hải Phòng đã đề xuất cần có những hướng dẫn cụ thể về cách điều chỉnh hợp đồng xây dựng trong trường hợp giá cả biến động lớn, có thể ứng dụng cơ chế bất khả kháng hoặc thay đổi tình huống cơ bản.

Cụ thể, cử tri đã kiến nghị nghiên cứu việc cho phép bù trừ chênh lệch giá vật liệu và nhiên liệu trong các hợp đồng trọn gói hay hợp đồng có đơn giá cố định trong thời kỳ có biến động lớn. Các hợp đồng có điều chỉnh theo chỉ số giá cũng nên được xem xét cho phép áp dụng phương pháp bù trừ trực tiếp, thay vì chỉ dựa vào chỉ số giá trong giai đoạn không bình thường.

Những đề xuất này xuất phát từ thực tế rằng khi giá đầu vào gia tăng mạnh, việc thực hiện hợp đồng theo các điều kiện đã ký có thể dẫn đến thiệt hại lớn cho một bên, thậm chí ảnh hưởng đến thời gian thực hiện công trình.

Về phía Bộ Xây dựng, họ đã khẳng định rằng Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 cùng với Nghị định số 210/2026/NĐ-CP sẽ tạo điều kiện pháp lý để xử lý các hợp đồng trong những trường hợp bất thường.

Theo Bộ Xây dựng, Điều 84 của Luật Xây dựng và Điều 18 của Nghị định 210/2026 đã quy định rõ ràng về quản lý và thực hiện hợp đồng trong bối cảnh xảy ra sự kiện bất khả kháng hoặc tình huống thay đổi cơ bản.

Các bên tham gia có thể đồng ý sửa đổi nội dung hợp đồng khi có yếu tố bất khả kháng hoặc khi hoàn cảnh thực hiện hợp đồng đã thay đổi một cách cơ bản, theo quy định của Luật Xây dựng.

Việc sửa đổi này không chỉ bao gồm giá trị thanh toán mà còn có thể mở rộng đến loại hợp đồng, hình thức giá hợp đồng, phương pháp điều chỉnh giá, và nhiều nội dung khác liên quan.

Điều 84 cũng chỉ rõ rằng việc điều chỉnh hợp đồng có thể bao gồm thay đổi khối lượng công việc, tiến độ, thời gian thực hiện và các yếu tố khác; tất cả sửa đổi này cần phải được xác nhận bằng văn bản trong thời gian còn hiệu lực.

Điều Kiện Để Điều Chỉnh Hợp Đồng Trong Trường Hợp Biến Động Giá

Cần phải lưu ý rằng quy định mới không có nghĩa là cứ khi giá vật liệu tăng thì hợp đồng đã ký sẽ tự động được điều chỉnh.

Bộ Xây dựng đã chỉ ra rằng trong trường hợp xảy ra biến động giá lớn, vượt ngoài khả năng dự đoán của các bên khi ký kết, điều này có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho một bên hoặc tác động lớn đến việc thực hiện hợp đồng, các bên phải tiến hành phân tích và đánh giá cụ thể.

Việc đánh giá này bao gồm việc xem xét tác động của sự biến động giá so với thời điểm ký kết hợp đồng, mức độ thiệt hại của mỗi bên nếu hợp đồng tiếp tục được thực hiện hoặc bị chấm dứt và các quy định liên quan đến bất khả kháng.

Trên cơ sở kết quả đánh giá, các bên mới có thể quyết định việc sửa đổi hợp đồng một cách hợp lý, nhằm đảm bảo lợi ích và rủi ro được chia sẻ công bằng.

Điều quan trọng là trong các hợp đồng đã ký, quyết định về việc có điều chỉnh giá hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tính chất của hợp đồng, mức độ biến động giá, khả năng dự đoán tại thời điểm ký kết, thiệt hại thực tế và các điều kiện khác theo quy định.

Giá vật liệu thường chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng chi phí xây dựng. Do đó, khi giá cả đầu vào thay đổi mạnh, không chỉ doanh nghiệp trong ngành xây dựng mà toàn bộ quá trình đầu tư, tiến độ và chi phí của dự án cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư công hoặc những công trình có quy mô lớn, việc gia tăng chi phí đầu vào còn yêu cầu phải kiểm soát hiệu quả nguồn vốn và hiệu quả đầu tư.

Bộ Xây dựng cũng kêu gọi các địa phương tích cực rà soát và quản lý, nhằm kịp thời có những giải pháp điều chỉnh giá vật liệu xây dựng, đảm bảo việc thực hiện các dự án lớn, đặc biệt là những dự án trọng điểm quốc gia.

Với quy định mới, khi giá hơn mức bình thường và ảnh hưởng lớn đến việc thực hiện hợp đồng, các bên không chỉ đơn thuần phải chọn giữa việc chịu toàn bộ rủi ro hoặc chấm dứt hợp đồng. Pháp luật đang cung cấp một cách thức để đánh giá lại rủi ro và điều chỉnh hợp đồng cho phù hợp, nhằm đảm bảo chia sẻ rủi ro và lợi ích một cách hợp lý.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp tăng giá vật liệu đều dẫn đến việc tự động điều chỉnh giá hợp đồng. Việc giải quyết cần phải dựa trên điều kiện cụ thể của từng hợp đồng và theo tiêu chí, trình tự đã được quy định.