Phát Triển Mạng Lưới Tư Vấn Cai Nghiện Thuốc Lá Tại Việt Nam

Phát triển hệ thống hỗ trợ cai thuốc lá trên toàn quốc

Theo thông tin từ Bộ Y tế, trong 13 năm qua, mạng lưới tư vấn và điều trị cai nghiện thuốc lá đã được xây dựng từ trung ương đến địa phương, giúp người sử dụng thuốc lá tiếp cận dịch vụ hỗ trợ hiệu quả hơn. Công tác này được đánh giá là một bước tiến lớn trong việc giúp người dân từ bỏ thói quen hút thuốc.

Hoạt động nâng cao năng lực cho các nhân viên y tế đã diễn ra tại 63 tỉnh thành thông qua các khóa học giảng viên nguồn và đào tạo chuyên sâu. Hơn 1.500 giảng viên và gần 3.000 cán bộ y tế đã được đào tạo để thực hiện tư vấn cai nghiện thuốc lá. Bệnh Viện 19-8 Tiên Phong Trong Kỹ Thuật Ghép Tế Bào Gốc… Bệnh Viện Nhân Dân 115: Đưa Chăm Sóc Y Tế Đến Gần Người D… Cảnh Báo Về Hội Chứng Ngưng Thở Khi Ngủ: Đừng Bỏ Qua Dấu…

Để cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ, hiện có 24 bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế tham gia vào công tác cai nghiện thuốc lá, bao gồm những bệnh viện lớn như Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Phổi Trung ương, nơi tiếp nhận nhiều bệnh nhân mắc các bệnh liên quan đến thuốc lá.

Mô hình đa dạng, gia tăng cơ hội tiếp cận dịch vụ

Kể từ năm 2015, các hoạt động tư vấn cai nghiện thuốc lá đã được thực hiện với sự hỗ trợ từ Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá. Người dân có thể tiếp cận dịch vụ tư vấn miễn phí thông qua tổng đài hoặc trực tiếp tại nhiều cơ sở y tế.

Hai tổng đài 1800-6606 và 1800-1214 đã được duy trì để tạo điều kiện cho những người có nhu cầu bỏ thuốc. Thêm vào đó, các trung tâm tư vấn đã được thành lập tại 10 bệnh viện trên cả nước.

Các mô hình thử nghiệm đặt tại những bệnh viện gần gũi với cộng đồng như Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch và Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn, đã chứng minh được tính hiệu quả trong việc hỗ trợ người dân rời xa thuốc lá.

Từ năm 2021 đến 2025, Quỹ phối hợp với Bệnh viện Bạch Mai phát triển mô hình phòng khám cai nghiện kết hợp điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Điều này giúp người hút thuốc có cơ hội được tư vấn ngay khi khám sức khỏe.

Cùng với hệ thống bệnh viện, các chương trình dựa vào cộng đồng cũng đang được nghiên cứu và phát triển.

Tại Thái Nguyên, mô hình tư vấn cai nghiện tại các xã đã hoạt động từ năm 2014 đến 2017, cho thấy tính khả thi của việc hỗ trợ cai thuốc tại cộng đồng.

Hệ thống tư vấn cai nghiện thuốc lá tại cộng đồng đã có những bước tiến lớn thông qua việc đào tạo cán bộ y tế và cộng tác viên địa phương.

Ngoài các phương pháp tư vấn hiện tại, Bộ Y tế cũng đang nghiên cứu các liệu pháp y học cổ truyền nhằm hỗ trợ quá trình cai nghiện.

Kể từ năm 2015, các phương pháp như viên nhấp, trà nhúng và phương pháp xoa bóp, bấm huyệt đã được thử nghiệm tại Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, nhằm tạo thêm lựa chọn cho người dân.

Đạt được 275.000 lượt bệnh nhân được tư vấn

Với những nỗ lực mở rộng dịch vụ và đa dạng hóa hình thức tư vấn, một kết quả quan trọng đã được ghi nhận.

Theo kết quả điều tra tình trạng hút thuốc lá, tỷ lệ người dân được tư vấn từ cán bộ y tế đã tăng từ 40,5% trong năm 2015 lên 90% vào năm 2023.

Trong khoảng thời gian 2015-2025, hơn 275.000 lượt bệnh nhân đã được tư vấn cai nghiện thuốc lá, theo những số liệu từ các bệnh viện nhận hỗ trợ từ Quỹ.

Nghiên cứu tại Bệnh viện Bạch Mai cho thấy 20,3% người hút thuốc đã thành công trong việc cai thuốc sau 12 tháng nhờ vào tư vấn qua tổng đài.

Khuyến khích mở rộng dịch vụ cai thuốc lá

Mặc dù đã đạt được nhiều thành công, nhưng công tác cai nghiện thuốc lá vẫn đang đối mặt với không ít thách thức. Hiện tại, các dịch vụ hỗ trợ chủ yếu tập trung vào các bệnh viện lớn và một số bệnh viện chuyên khoa, trong khi nhu cầu từ bỏ thuốc vẫn cao.

Thống kê cho thấy 50,5% người hút thuốc mong muốn bỏ thuốc, điều này cho thấy có nhu cầu cần thiết về việc hỗ trợ cai thuốc.

Ngoài ra, sự thiếu hụt trong số lượng cán bộ y tế tham gia tư vấn cũng là một trong những thách thức lớn. Cơ chế tài chính cho hoạt động cai nghiện thuốc lá vẫn chưa thực sự thông thoáng, phần lớn dựa vào sự hỗ trợ từ Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Các sản phẩm hỗ trợ cai thuốc vẫn còn thiếu trên thị trường Việt Nam, làm khó khăn cho những người cần đến chúng.

Đồng thời, công tác truyền thông về tác hại của thuốc lá chưa được triển khai thường xuyên, khiến nhiều người chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của việc cai thuốc.

Trong tương lai, việc củng cố mạng lưới tư vấn và tập trung vào đào tạo cán bộ y tế sẽ là những giải pháp thiết yếu. Bên cạnh đó, tăng cường truyền thông để thúc đẩy nhận thức và khuyến khích người hút thuốc tìm kiếm sự giúp đỡ sẽ là rất quan trọng.

Việc đưa tư vấn cai nghiện trở thành phần không thể thiếu trong quy trình khám chữa bệnh, đặc biệt là ở các cơ sở chăm sóc bệnh mãn tính liên quan đến thuốc lá, có thể góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ cho người dân.

Truyền thông về phòng, chống tác hại thuốc lá: Đa dạng hình thức, hướng tới từng nhóm đối tượng

SKĐS – Sau khi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được ban hành, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đã được triển khai rộng rãi trên toàn quốc với nhiều hình thức, từ báo chí, truyền hình, phát thanh, mạng xã hội đến truyền thông trực tiếp tại cộng đồng…